بهترین روش ارزشیابی در کلاس مجازی

بهترین روش ارزشیابی در کلاس مجازی چیست؟

یکی از نکات مهم و مورد توجه در حوزه آموزش آنلاین از گذشته تا به امروز بحث ارزشیابی در کلاس مجازی بوده است، ارزیابی دانش آموزان در سامانه کلاس آنلاین، معلمان و اساتید، یادگیرندگان در همه سنین، مدیران مجموعه های آموزشی و حتی وسایل و ابزارهایی که برای آموزش استفاده می‌شوند.
این بخش از آموزش هم نظریه ها، شیوه ها، مفاهیم و تعاریف زیادی را در خود جای داده است.
هدف ما در این مقاله پرداختن به آنها نیست، تنها به بهانه برگزاری کلاس های مجازی و آموزش از راه دور، به بررسی نحوه ارزشیابی در کلاس مجازی در این روش آموزشی خواهیم پرداخت.
ارزشیابی مستمر و تکوینی، در کلاس های غیرحضوری و راه دور بیشتر مورد توجه معلمان و مدیران آموزشی بوده است. گزارشات جمع آوری شده از مدارس و مجموعه های آموزشی مهر تاییدی بر این ادعا میباشد، ما هم در این مقاله و در ادامه به این روش ارزیابی پرداخته و سعی میکنیم تا شما را با چند مفهوم و راه کار آشنا سازیم.

تکوینی بودن ارزشیابی به چه معناست؟

مفهموم ارزشیابی مستمر

ارزشیابی مستمر نوعی از ارزشیابی است که در طول سال تحصیلی به صورت روزانه، هفتگی و یا ماهانه در پایان هر قسمت از مطالب تدریس شده انجام می شود. هدف از ارزشیابی مستمر، تنها نمره دادن به پرسش های کلاسی نیست بلکه هدف کمک به اصلاح برنامه یا روش آموزشی و کمک به یادگیرندگان جهت شناخت نکات ضعف و قوت خود است.
ارزشیابی مستمر، امکان ارزیابی روند شکل گیری و پیشرفت مهارت ها و نگرش های دانش آموزان را ممکن می سازد، در ضمن در طی آن دانستنی های آنها نیز ارزیابی می شود.
ارزشیابی مستمر باید در طول تدریس جریان داشته باشد و جزئی از نحوه برگزاری کلاس آنلاین قرار بگیرد و  دانش آموز باید بداند فقط با یک نمره مورد قضاوت قرار نمی گیرند بلکه تمام رفتار ها، تلاش ها و فعالیت هایش نمره دارد.

تکوینی بودن ارزﺷﻴﺎبی

اﻳﻦ ارزﺷﻴﺎبی زﻣﺎنی اﺟﺮا می ﺷﻮد ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻣﻮزشی ﺟﺮﻳﺎن دارد و ﻳﺎدﮔﻴﺮی داﻧﺶ آﻣﻮزان در ﺣـﺎل ﺗﻜـﻮﻳﻦ و ﺷـﻜﻞﮔﻴﺮی اﺳﺖ. ﻫﺪف دراﻳﻦ ﻧﻮع ارزﺷﻴﺎبی ﻛﺸﻒ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗﻮت داﻧﺶ آﻣﻮزان در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻳـﺎدﮔﻴﺮی اﺳـت. اﻳـﻦ ﻧـﻮع ارزﺷﻴﺎبی در ﺗﻌﻤﻴﻖ ﻳﺎدﮔﻴﺮی داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺳﻬﻢ ﺑﻪ ﺳﺰایی دارد. و ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم را ﺑﺮای «اﻧﺘﻘﺎل» ﻳﺎدﮔﻴﺮی آﻣﺎده می ﺳﺎزد.

تکوینی بودن ارزشیابی به چه معناست

ارزشیابی در کلاس مجازی چگونه انجام می شود؟

امتحانات کاغذی دیگر وجود ندارد، سیگنال های دستی، نظرسنجی های آنلاین، بُردهای گفتگو و چت باکس ها به عناصر اصلی جدید ارزشیابی در کلاس مجازی تبدیل شده اند.
ارزیابی های سریع به معلمان کمک می کند تا مطمئن شوند که دانش آموزان مفاهیم کلیدی را درک کرده اند و مسائلی را که متوجه نشده اند شناسایی می کنند. معلمان خوب در هر درس، آموزش خود را در هر مرحله بر اساس این شناخت و ارزیابی تنظیم میکنند و جلو میبرند.
ممکن است ارزیابی های تكلیفی در كلاس های مجازی در حال حاضر سخت تر باشد، بسیاری از برنامه ها و سایت های دیجیتالی می توانند نقش ارزیابی های سنتی و تکلیفی را بازی کنند.
معلمان باید مراقب باشند که دانش آموزان را با ارزیابی های مجازی زیاد و ابزارهای جدید تحت تأثیر قرار ندهند.
توصیه شده است حداکثر روی دو یا سه ابزار تمرکز کنند و برای استفاده از هر یک هدف مشخص و متمایزی را مشخص کنید، همچنین به کمک راه های ساده و غیر دیجیتالی، مانند مکالمات ساده اما ارزشمند یک به یک که می توانند اطلاعاتی در مورد پیشرفت دانش آموزان و شرایط آنها به دست آورند نیز تاکید شده است.
در محیط آموزش از راه دور، ما در خطر انزوای بیشتر قرار داریم. با برنامه ریزی جلسات جداگانه با دانش آموزان، می توانیم یادگیری آنها را ارزیابی کرده و با یک ارتباط غیرمجازی بازخورد بگیریم.

راه کارهای متفاوت ارزشیابی دانش آموزان در کلاس های مجازی

پیشنهاداتی برای معلمان

جهت ارزشیابی در کلاس مجازی معلمان می توانند در شروع کلاس آنلاین زنده، یک سوال کلی در مورد درس قبل مطرح کنند و از دانش آموزان بخواهند به صورت جداگانه یک ایموجی را در چت باکس قرار دهند.

دانش آموزان همچنین می توانند یک یادداشت یا یک تکه کاغذ را با یک پاسخ در بخش ویدیویی خود نشان دهند، لازم نیست همه سوالات جدی باشند! سوالات خنده دار می تواند به دانش آموزان در شروع درس کمک کند.
گزینه دیگر ارزشیابی در کلاس مجازی، از دانش آموزان یک سوال دقیق تر در مورد محتوایی که اخیراً پوشش داده اید بپرسید، سپس از آنها بخواهید درک خود را در مقیاس رتبه بندی ۱ تا ۵ ارزیابی کنند. آنها می توانند تعداد انگشتان مناسب را به عنوان سیگنال در طول یک کلاس زنده آنلاین نگه دارند.
روش «چراغ قوه» نیز جالب است، از دانش آموزان بخواهید رنگی را بر اساس احساسی که نسبت به موضوعی که آموزش می دهید نشان دهند: سبز – به موضوع بعدی بروید ؛ زرد – همانطور که هنوز در حال پردازش هستم به آرامی پیش بروید ؛ یا قرمز – متوقف کنید، من متوجه نمی شوم.
همه دانش آموزان اطلاعات را با سرعت مشابه پردازش نمی کنند یا دوست دارند دست خود را بالا ببرند و در طول کلاس به طور عمومی سوال کنند، تمرینات انعکاسی که از طریق ابزارهای دیجیتال در اختیار دانش آموزان قرار می‌گیرد، پس از کلاس به دانش آموزان فضای خصوصی می دهد تا کمی عمیق تر فکر کنند و هم به آنچه درک کرده اند و هم به آنچه نمی فهمند اشاره کنند.
معلمان می توانند با استفاده از ابزارها یا پلتفرم هایی، یک سند آنلاین برای هر دانش آموز ایجاد کنند. دانش آموزان می توانند به طور جداگانه در سند یا مجله آنلاین خود به سوالاتی مانند: آنچه می دانند، آنچه می خواهند بدانند و آنچه آموخته اند؛ یا سه چیز که متوجه شدید؛ دو مورد که به نظر شما جالب آمد؛ یک چیزی را نفهمیدید؛ پاسخ دهند.
برای کمک به دانش آموزان در جمع آوری نکات مهم از یک درس، از آنها بخواهید یک تا دو دقیقه در طول کلاس آنلاین زنده وقت بگذارند تا همه چیزهایی را که آموخته اند با تایپ کردن آنها در یک چت باکس یا روی یک صفحه پیام مجازی خلاصه کنند و یا ابزار خاصی که در نظر دارید را معرفی کنید تا از آن برای یادداشت کردن استفاده کنند.
همچنین می توانید از داوطلبان بخواهید که در خلاصه ای شفاهی آموخته های خود را در ۶۰ ثانیه یا کمتر به اشتراک بگذارند. حتی پیشنهاد می شود که دانش آموزان درس را در یک توییت یا پست اینستاگرام خلاصه کنند!
شکل هنری به ارزیابی های خود بدهیم، هنوز راهی برای استفاده دانش آموزان از هنر، موسیقی و نمایشنامه میتوان پیدا کرد.
دانش آموزان می توانند یک آگهی برای توصیف و عرضه یک مفهوم خاص طراحی کنند، یک داستان طنز را شرح دهند که یک رویداد تاریخی را شرح دهد یا یک اصل علمی را توضیح دهد، یک شعر یا آهنگ بنویسند، یا یک فصل از کتاب یا صحنه ای از نمایشنامه را اجرا کنند.
با استفاده از تلفن، دانش آموزان می توانند با استفاده از برنامه هایی فایل صوتی ضبط کرده یا از کار خود با دوربین تلفن برای بارگذاری و به اشتراک گذاری مجازی عکس برداری کنند.
تقویت روابط بین دانش آموزان بسیار مهم است. شما می توانید هر دو هدف را یعنی ارزیابی و تقویت رابطه را به طور همزمان انجام دهید، در حالی که مشوق ارتباطات عمیق تر با دوستان هستید، بر روی آموخته های دانش آموزان تأثیر بگذارید.
به هر دانش آموز یک دوست مجازی برای هفته اختصاص دهید، یا دانش آموزان را به طور تصادفی جفت کنید تا آنها در کلاس صحبت کنند و یادگیری یکدیگر را ارزیابی کنند.
به صورت زوج، دانش آموزان می‌توانند تکالیف یکدیگر را ارزیابی کرده و بازخورد ارائه دهند. یا از دانش آموزان بخواهید به شکل صوتی یا تصویری، به یکدیگر مفهومی را آموزش دهند و فایل را برای شما بارگذاری کنند تا آن را مرور کنید.
و در آخر، برای درک وسیع تری از تفکر دانش آموزان، از موضوعات باز مانند اینها استفاده کنید:
چیزی که امروز به نظرم جالب آمد…
امروز سخت بود چون…
چی رو خوب می فهمی؟
چیزی که هنوز متزلزل است چیست؟
چیزی که من [معلم] متوجه آن نیستم چیست؟
سه سال بعد چه نکاتی مهم خواهد بود؟
این چگونه با [چیزی که قبلاً آموخته شده] ارتباط دارد؟
امروز چگونه کارها را متفاوت انجام می دادید؟
امروز سخت بود چون…

راه کارهای متفاوت ارزشیابی دانش آموزان در کلاس های مجازی

نتیجه گیری

نتایج حاصل از ارزیابی تکوینی، علاوه بر کلاس های غیرحضوری و مجازی در کلاس های سنتی و حضوری نیز قابل اعتماد تر و نزدیکتر به واقعیت میباشد و شاید بتوان گفت عادلانه تر از سایر روش هاست.
همان طور که در بالاتر هم ذکر شد یکی از راه های ارزشیابی در کلاس مجازی بصورت تکوینی در طول سال، پرسش های کلاسی است که می‌تواند به صورت سوالات چهار گزینه ای هم باشد، بستر برگزاری کلاس های آنلاین زنده و مجازی “الوکام” این شرایط را به خوبی در هنگام ایجاد کلاس مجازی برای معلمان فراهم کرده است.
معلمان گرامی، سوالات چهارگزینه ای را به آسانی قبل از شروع کلاس طراحی کنید و در زمان مورد نظر خود اجازه دسترسی به دانش آموزانتان را بدهید!

نویسنده: سرکار خانم دکتر حنانه السادات میرابوطالبی

مدیران و دبیران محترم میتوانند با تماس با مجموعه الوکام، سامانه برگزاری کلاس آنلاین الوکام را برای مدرسه یا کلاس خود تست کنند.

۵/۵ - (۸ امتیاز)
نظر خود را ثبت کنید