کلاس آنلاین امروز فقط یک راهحل موقت برای شرایط خاصی مثل کرونا، جنگ و … نیست؛ بسیاری از دانشآموزان بخشی از آموزش خود را از طریق کلاسهای مجازی، دورههای آنلاین و جلسات آموزشی اینترنتی دنبال میکنند. در چنین شرایطی، نقش والدین در برگزاری کلاس آنلاین بیشتر از گذشته اهمیت پیدا میکند.
در آموزش حضوری، مدرسه، معلم، زنگ کلاس و فضای آموزشی تا حد زیادی به دانشآموز نظم میدهند؛ اما در کلاس آنلاین، بخشی از این نظم به شرایط خانه و کمک والدین بستگی دارد. در واقع، والدین میتوانند نقش مهمی در تمرکز، انگیزه و کیفیت یادگیری فرزندشان داشته باشند.
البته این نقش به معنای دخالت مستقیم در آموزش یا تبدیل شدن والدین به معلم دوم نیست. همراهی درست یعنی والدین شرایطی فراهم کنند که دانشآموز بتواند با آرامش، آمادگی و تمرکز بیشتر در کلاس حاضر شود.
نقش والدین در کلاس آنلاین را میتوان ترکیبی از آمادهسازی، نظارت و حمایت دانست. والدین قرار نیست به جای معلم آموزش بدهند یا به جای دانشآموز پاسخ بدهند؛ اما میتوانند محیطی بسازند که یادگیری در خانه بهتر اتفاق بیفتد.
به طور کلی، نقش والدین در آموزش آنلاین شامل موارد زیر میشود:
- آماده کردن فضای مناسب برای شرکت در کلاس
- کمک به نظم و برنامهریزی دانشآموز
- کاهش عوامل حواسپرتی در خانه
- پیگیری تکالیف و روند یادگیری
- ارتباط درست و هدفمند با معلم
- حمایت عاطفی و انگیزشی از دانشآموز
این نقش در سنین مختلف متفاوت است. دانشآموزان دبستانی معمولا به همراهی بیشتری نیاز دارند، اما در سنین بالاتر مثل دبیرستان بهتر است والدین بیشتر نقش راهنما و پشتیبان داشته باشند.
چرا حضور والدین در آموزش آنلاین مهم است؟
در کلاس آنلاین، دانشآموز در خانه حضور دارد؛ جایی که اغلب عوامل حواسپرتی بیشتر از مدرسه است. تلویزیون، موبایل، بازی، رفتوآمد اعضای خانواده و حتی راحتی بیش از حد فضای خانه، میتواند تمرکز دانشآموز را کمتر کند.
حضور درست والدین کمک میکند دانشآموز کلاس آنلاین را جدیتر بگیرد و با آمادگی بیشتری وارد فضای یادگیری شود. وقتی فرزندان بدانند خانواده هم به کلاس و برنامه درسی آنها اهمیت میدهد، به احتمال زیاد خودشان هم مسئولانهتر رفتار میکنند. البته همراهی والدین باید متعادل باشد؛ زیرا کنترل بیش از حد میتواند استقلال دانشآموز را کم کند و بیتوجهی کامل هم ممکن است باعث بینظمی، عقب افتادن از کلاس و افت یادگیری شود.
والدین قبل از شروع کلاس آنلاین باید چه کار کنند؟
بخش مهمی از موفقیت کلاس آنلاین، قبل از شروع کلاس اتفاق میافتد. اگر دانشآموز چند دقیقه مانده به شروع کلاس دنبال لینک ورود، شارژر، هدفون یا جای مناسب برای نشستن باشد، طبیعی است که با تمرکز کافی وارد کلاس نشود. در ادامه به این میپردازیم که والدین قبل از شروع کلاس باید چه کارهایی انجام دهند.
بیشتر بخوانید: قوانین کلاس آنلاین برای مدارس، والدین و دانش آموزان
چک لیست آمادهسازی قبل از کلاس
قبل از شروع کلاس آنلاین، بهتر است این موارد بررسی شود:
- اینترنت وصل و پایدار باشد.
- موبایل، تبلت یا لپتاپ شارژ کافی داشته باشد.
- لینک ورود به کلاس آماده باشد.
- هدفون، میکروفون و دوربین بررسی شده باشد.
- کتاب، دفتر و وسایل لازم کنار دانشآموز باشد.
- محل نشستن آرام، مرتب و مناسب باشد.
همین آمادهسازی ساده باعث میشود دانشآموز با ذهن آرامتری وارد کلاس شود و زمان آموزش برای مشکلات حاشیهای از دست نرود.
در نظر گرفتن فضای مشخص برای کلاس
بهتر است دانشآموز هر روز از یک جای مشخص در کلاس آنلاین شرکت کند و مدام جای خود را عوض نکند. این فضا لازم نیست اتاق جداگانه یا میز کاملا حرفهای باشد؛ یک گوشه آرام از خانه هم میتواند مناسب باشد. در واقع نکته مهم این است که دانشآموز بداند وقتی در آن فضا مینشیند، زمان یادگیری شروع شده است. تکرار این رفتار به مرور باعث شکلگیری نظم ذهنی میشود و کودک راحتتر وارد فضای کلاس میشود.
مشخص کردن برنامه کلاس
دانشآموز باید بداند چه زمانی کلاس دارد، چه وسایلی لازم دارد و بعد از پایان کلاس باید چه کاری انجام دهد. داشتن یک برنامه ساده روزانه یا هفتگی میتواند از فراموشی، بینظمی و اضطراب قبل از کلاس جلوگیری کند.
نقش والدین در کلاس آنلاین در این مورد به این شکل است که برای دانشآموزان کوچکتر، والدین میتوانند برنامه را روی کاغذ بنویسند و در محل قابل دید قرار دهند؛ اما در سنین بالاتر، بهتر است خود دانشآموز در تنظیم و پیگیری برنامه نقش داشته باشد.
نقش والدین هنگام برگزاری کلاس آنلاین چیست؟
در زمان برگزاری کلاس آنلاین، والدین باید بیشتر نقش پشتیبان داشته باشند، نه ناظر سختگیر. حضور والدین زمانی مفید است که به آرامش و تمرکز دانشآموز کمک کند، نه این که او را مضطرب یا وابسته کند.
در ادامه توضیح میدهیم والدین حین برگزاری کلاس مجازی باید چه کارهایی را انجام دهند و چه کارهایی را انجام ندهند.
کارهایی که والدین بهتر است انجام دهند
در زمان برگزاری کلاس آنلاین، والدین بهتر است که:
- مطمئن شوند دانشآموز وارد کلاس شده است.
- در صورت بروز مشکل فنی به او کمک کنند.
- صدای محیط خانه را کمتر کنند.
- استفاده از تلویزیون، بازی یا موبایل را محدود کنند.
- اجازه دهند دانشآموز خودش به سوالهای معلم پاسخ دهد.
این نوع همراهی باعث میشود کودک احساس حمایت کند، اما همچنان مسئولیت حضور و مشارکت در کلاس را خودش بپذیرد.
کارهایی که والدین بهتر است انجام ندهند
بعضی کارها و رفتارها با وجود این که به نیت کمک کردن هستند، میتوانند به یادگیری دانشآموز آسیب بزنند. برای مثال:
- جواب دادن به جای دانشآموز
- تذکر دادن مداوم وسط کلاس
- صحبت مستقیم با معلم هنگام تدریس
- نشستن دائمی کنار کودک و کنترل لحظه به لحظه او
- انجام تکالیف یا فعالیتهای کلاسی به جای دانشآموز
والدین باید مراقب باشند حمایت آنها به دخالت تبدیل نشود. کلاس آنلاین هم مثل کلاس حضوری باید فرصتی برای یادگیری، تمرین و مشارکت خود دانشآموز باشد.
نقش والدین در کلاس آنلاین بعد از پایان کلاس چیست؟
بعد از پایان کلاس، نقش والدین تمام نمیشود. این زمان فرصت خوبی است تا والدین متوجه شوند فرزندشان چه چیزی یاد گرفته، کجا مشکل داشته و برای ادامه مسیر به چه کمکی نیاز دارد. البته حواستان باشد گفتوگو با دانشآموز حالت بازجویی نداشته باشد. سوالها باید ساده، آرام و طبیعی باشند تا کودک احساس نکند قرار است بازخواست شود.
چند سوال ساده بعد از کلاس بپرسید
والدین میتوانند بعد از کلاس این سوالها را از فرزندشان بپرسند:
- امروز چه چیزی یاد گرفتی؟
- کدام بخش کلاس برایت سخت بود؟
- معلم تکلیف جدیدی داد؟
- چیزی بود که کامل متوجه نشده باشی؟
- برای جلسه بعد باید چیزی آماده کنی؟
این سوالها هم به دانشآموز کمک میکند درباره یادگیری خودش فکر کند، هم به والدین تصویر بهتری از وضعیت او میدهد.
تکالیف را پیگیری کنید، نه این که انجام دهید
والدین باید تکالیف را پیگیری کنند، اما نباید آنها را به جای دانشآموز انجام دهند. هدف از انجام تکلیف، تمرین و یادگیری است. اگر والدین بیش از حد وارد انجام تکلیف شوند، کودک فرصت یادگیری واقعی را از دست میدهد. بهتر است والدین در صورت نیاز، مسیر را توضیح دهند، زمانبندی کنند یا کودک را برای رسیدن به پاسخ راهنمایی کنند؛ اما مسئولیت نهایی انجام تکلیف باید به عهده خود دانشآموز باشد.
نقش والدین در حفظ نظم کلاس آنلاین
نظم در کلاس آنلاین فقط به معلم مربوط نیست. والدین هم میتوانند با چند قانون ساده، به بهتر شدن فضای کلاس و برقراری نظم کمک کنند. برای مثال، بهتر است دانشآموز چند دقیقه قبل از شروع کلاس آماده باشد، در جای مشخصی بنشیند، وسایل لازم را کنار خود داشته باشد و هنگام تدریس سراغ بازی، شبکههای اجتماعی یا کارهای غیرمرتبط نرود.
چند قانون ساده برای نظم بیشتر در کلاس آنلاین عبارتند از:
- زمان کلاس از قبل مشخص باشد.
- محل نشستن دانشآموز ثابت و آرام باشد.
- هنگام کلاس، تلویزیون و صداهای اضافه کمتر شود.
- استفاده از موبایل فقط برای کلاس یا کار آموزشی باشد.
- بعد از کلاس، تکالیف و نکات مهم بررسی شود.
این قوانین اگر ساده، روشن و قابل اجرا باشند، به مرور به عادت تبدیل میشوند و کلاس آنلاین برای دانشآموز جدیتر خواهد شد.
بیشتر بخوانید: نقش شبکه های اجتماعی در آموزش چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟
ارتباط والدین و معلم در آموزش آنلاین
ارتباط والدین و معلم در کلاس آنلاین اهمیت زیادی دارد. معلم رفتار دانشآموز را در فضای کلاس میبیند و والدین شرایط او را در خانه بهتر میشناسند. وقتی این دو نگاه کنار هم قرار بگیرد، مشکلات آموزشی یا رفتاری زودتر مشخص میشود. البته این ارتباط باید هدفمند باشد. لازم نیست والدین بعد از هر جلسه پیام بدهند یا در الگوی تدریس معلم دخالت کنند. بهتر است زمانی با معلم ارتباط بگیرند که مسئله مشخصی وجود دارد.
برای مثال، اگر دانشآموز چند جلسه تمرکز کافی ندارد، تکالیف را انجام نمیدهد، از حضور در کلاس اضطراب میگیرد، مدام از کلاس خارج میشود یا بخشی از درس را متوجه نمیشود، بهتر است والدین موضوع را با معلم در میان بگذارند. ارتباط محترمانه و منظم بین والدین و معلم میتواند به بهتر شدن روند یادگیری دانشآموز کمک زیادی کند.
نقش پلتفرم مناسب در کیفیت کلاس آنلاین
در کنار همراهی والدین و تلاش معلم، ابزار برگزاری کلاس آنلاین هم اهمیت زیادی دارد. اگر پلتفرم کلاس، پایدار، دارای رابط کاربری ساده و قابل مدیریت باشد، دانشآموز راحتتر در کلاس حاضر میشود و معلم هم کنترل بهتری روی روند آموزش دارد.
یک پلتفرم مناسب برای کلاس آنلاین باید به برگزاری منظمتر و تعاملیتر کلاس کمک کند. امکاناتی مثل حضور و غیاب، مدیریت میکروفون و دوربین، ضبط کلاس، پرسش و پاسخ، نظرسنجی و تخته وایتبرد میتوانند تجربه آموزشی بهتری برای معلم و دانشآموز بسازند.
این امکانات برای والدین هم مهم است؛ چون وقتی کلاس در یک بستر منظم برگزار شود، پیگیری روند یادگیری دانشآموز سادهتر و قابل اعتمادتر خواهد بود.
الوکام چطور به برگزاری کلاس آنلاین بهتر کمک میکند؟
الوکام به مدارس، آموزشگاهها و معلمان کمک میکند کلاسهای آنلاین را منظمتر، حرفهایتر و تعاملیتر برگزار کنند. در این پلتفرم، ابزارهایی در اختیار برگزارکننده قرار میگیرد که مدیریت کلاس را سادهتر و تجربه یادگیری را بهتر میکند.
برخی از امکانات کاربردی الوکام برای کلاس آنلاین عبارتند از:
- حضور و غیاب دانشآموزان
- ضبط کلاس برای مرور دوباره مطالب
- مدیریت دسترسی کاربران
- پرسش و پاسخ در کلاس
- نظرسنجی و تعامل با دانشآموزان
- تخته وایتبرد برای توضیح بهتر مطالب
- گروهبندی شرکتکنندگان برای فعالیتهای آموزشی
این امکانات فقط برای معلم مفید نیستند. وقتی کلاس در بستری منظم و قابل مدیریت برگزار شود، دانشآموز کمتر دچار سردرگمی میشود و والدین هم راحتتر میتوانند روند یادگیری فرزندشان را پیگیری کنند.
برای مثال، اگر دانشآموز بخشی از درس را متوجه نشود، ضبط کلاس به او کمک میکند بعدا دوباره آن بخش را مرور کند. همچنین حضور و غیاب به معلم کمک میکند وضعیت شرکت دانشآموزان را دقیقتر بررسی کند. به همین دلیل، انتخاب یک پلتفرم مناسب مثل الوکام میتواند نقش مهمی در کیفیت آموزش آنلاین داشته باشد.
بیشتر بخوانید: راهنمای ضبط کلاس آنلاین با گوشی اندروید و iOS
جمعبندی
نقش والدین در کلاس آنلاین فقط روشن کردن دستگاه یا چک کردن اینترنت نیست. والدین میتوانند با آماده کردن فضای مناسب، کاهش حواسپرتیها، پیگیری تکالیف، ارتباط با معلم و حمایت درست از فرزندشان، کیفیت یادگیری را بهتر کنند.
البته همراهی والدین نباید به کنترل دائمی تبدیل شود. هدف این است که دانشآموز به مرور مسئولیتپذیرتر شود و یاد بگیرد برنامه کلاس، تکالیف و تمرکز خود را بهتر مدیریت کند.
در نهایت، موفقیت برگزاری کلاس آنلاین زمانی اتفاق میافتد که معلم، دانشآموز، والدین و ابزار مناسب در کنار هم قرار بگیرند. هرچه این همکاری بهتر شکل بگیرد، آموزش آنلاین هم منظمتر، موثرتر و قابل اعتمادتر خواهد بود.
